Bajka Fibula

„Fibula” – bajka dla Muzeum Starożytnego Hutnictwa

Temat współpracy z Pruszkowskim Muzeum Starożytnego Hutnictwa pojawił się już w czerwcu 2017 roku. Wtedy to ruszały przygotowania do Festiwalu „Arte-fakty”, który odbył się we wrześniu 2018. Zostaliśmy zaproszeni do napisania i zilustrowania bajki, której akcja dziać się będzie w osadzie hutniczej w okresie ok. IV wiek n.e..

Bajka Fibula

Po wstępnych ustaleniach za konkretną pracę wzięliśmy się wiosną 2018 roku. Projektem tym zajęłam się głównie ja – Ania. Pisanie bajki zajęło ok 2 miesięcy. Zaczęłam oczywiście od wizyt w Muzeum w Pruszkowie, podczas których miałam okazję zadać wiele pytań pracownikom muzeum podczas oprowadzań po wystawie, zrobić zdjęcia eksponatów, oraz poznać proces wytwarzania przez hutników żelaza, potrzebnego do wyrobu broni, narzędzi czy biżuterii.
Później było przeszukiwanie Internetu, zdjęć z rekonstrukcji historycznych, skansenów i wszelkich materiałów jakie na temat życia starożytnych hutników temat są dostępne – a nie jest ich wcale zbyt wiele.

znaleziska

Przyznać muszę, że nie miałam pojęcia przed wizytą w pruszkowskim muzeum o tym, że w starożytności na Mazowszu znajdowało się tak duże i ważne zagłębie hutnicze. Byłam zaskoczona dowiadując się o skali działań hutników z mazowieckich osad, kunszcie ich rzemiosła oraz zasięgu jakie miały ich wyroby. Wiele z nich trafiało bowiem aż do starożytnego Rzymu, zaopatrując najeżdżających na Cesarstwo barbarzyńców lub stanowiąc produkty wymiany handlowej.

Temat ten zatem mało dla mnie znany – jednak okazał się bardzo interesujący.
Polecam wszystkim wizytę w Muzeum Starożytego Hutnictwa, bo na prawdę warto.

Mimo licznych znalezisk związanych z osadami hutniczymi, wielu spraw dotyczących życia ich mieszkańców możemy się tylko domyślać i spekulować jak to mogło być.
Znalezione zostały pozostałości po chatach i studniach, drobne przedmioty zakopane w ziemi prawdopodobnie w miejscu dawnych pochówków, fragmenty naczyń ceramicznych…  To czym wyróżniają się starożytne mazowieckie osady, są znajdowane na ich terenach pozostałości po piecach hutniczych – tysiące brył żużla ustawionych w regularnych odstępach na dużych połaciach terenu, które były odpadem w produkcji żelaza. W muzeum można też podziwiać oryginalne przedmioty wykonanych z żelaza pochodzących z czasów starożytnych hutników – niezwykła sprawa! Są to np. sprzączki do pasa – wyglądające identycznie jak te, których używamy do dziś – obcęgi i inne narzędzia, mnóstwo broni, oraz biżuteria a wśród nich fibule – małe, ozdobne zapinki, które stały się główną osią naszej opowieści.

żelazne ozdoby

Wiadomo na pewno, że wielu osadników z terenów dzisiejszego Mazowsza zajmowało się wydobyciem żelaza – hutnictwem, oraz kowalstwem – kując z żelaznych bryłek przeróżne przedmioty. Reszta mieszkańców zaś musiała wykonywać pozostałe prace – rolnictwo, zbieractwo, myślistwo, rogownictwo, tkactwo, garncarstwo, opieka nad dziećmi czy gotowanie.

Bajka FibulaGłównymi bohaterkami naszej bajki jest para sióstr bliźniaczek. Życie osady oglądamy z perspektywy Ferki, która jest niecierpliwa, żywiołowa i ciekawska. Werka natomiast jest grzeczną, sumienną i pracowitą dziewczynką, przez co siostry nie do końca się ze sobą dogadują. Ferka wiecznie zazdrości Werce pochwał które siostra zbiera za piękne lepione przez nią naczynia ceramiczne. Sama zaś zafascynowana jest żelazem i jego obróbką, którą zajmuje się najlepszy w osadzie kowal – dziadek dziewczynek. Obie siostry noszą dumnie przypięte do sukienek piękne fibule, które niedawno od niego dostały. Sprawy komplikują się, gdy zazdrosna Ferka postanawia pobawić się pod nieobecność Werki sznurem jej bursztynów, które siostra otrzymuje w nagrodę za pięknie ulepiony dzban… Więcej nie zdradzimy! 🙂

2

Cała bajka składa się z 18 ilustracji, które zostały wykonane cyfrowo, a później wydrukowane i podklejone na tektury w formacie 50×70 cm, tak by można było wykorzystać je w naszym teatrzyku kamishibai.

makingof4 copy

Co więcej, „Fibula” to nie tylko tekst i ilustracje, ale również drewniany parawan specjalnie zaprojektowany i wykonany przez stolarzy na potrzeby tej opowieści. Parawan stoi na skrzyni z szufladami i półeczką z kotarą. W szufladach znaleźć można rekwizyty z muzeum, które podczas spektaklu oglądają dzieci, za kotarą zaś stoi zrekonstruowany dzban ceramiczny – ten sam, który pojawiaj się w naszej historii, tak więc bajka „wychodzi” z ilustrowanych kart do widzów, co niezwykle uatrakcyjnia cały pokaz.

makingof4 copy1

Dodatkowo jeszcze zaprojektowałam mapę osady hutniczej w formie puzzli, która stanowi rodzaj podsumowania opowieści. Na mapie zaznaczone są chaty w których mieszkają przedstawiciele różnych zawodów uprawianych w starożytnej osadzie hutniczej – garncarka, rogownik, tkaczka, rolnik, kowal oraz piecowisko a na nim pracujący hutnicy. Mapę można układać w różnych konfiguracjach, starając się  nie przerywać ścieżki czy nurtu rzeki płynącej za osadą.

Bajka Fibula / MAPA

 

Wywiad na Ładnebebe

Piszą o nas!

Miło nam poinformować, że na portalu Ładnebebe można przeczytać obszerną rozmowę na temat Małego Teatru Ilustracji

Zaszczyt udzielania wywiadu przypadł w udziale Ani, która także kilka słów rzekła o sobie, swoich inspiracjach, pomysłach oraz swojej ścieżce twórczej.
To było niezwykle ciekawe doświadczenie, takie udzielanie wywiadu! Tym bardziej, że Ładnebebe to nietuzinkowe miejsce w sieci.

Zachęcamy do odwiedzania portalu wszystkich zainteresowanych tematem dzieci. Można tam znaleźć mnóstwo ciekawych, pięknych i inspirujących rzeczy!
A wśród nich WYWIAD z nami 🙂

>> Zapraszamy do lektury! <<

 

Nawyki czytelnicze

Czytajmy dzieciom, bo warto!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Mały Teatr Ilustracji został stworzony z myślą o dzieciach i ich rozwoju. Naszym głównym celem jest wspólne tworzenie kameralnej przestrzeni teatralnej do której zapraszamy najmłodszych widzów. Oprócz uczestniczenia w przedstawieniu rozmawiamy z dziećmi, wymieniamy się spostrzeżeniami, odczuciami na temat spektaklu.

Używamy rozbudzających wyobraźnię ilustracji, które urozmaicają teksty opowieści by w ten sposób zachęcać dzieci do rozpoczęcia wspaniałej przygody z czytaniem.

Dwa lata temu przeprowadzone zostały badania nad efektami czytania dzieciom od urodzenia, przeprowadzone przez Fundację „ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom”. Trwały one 11 miesięcy, a zaproszona grupa rodziców wynosiła aż 53 tys. osób! Wyniki raportu nie pozostawiają miejsca na dyskusję. U ponad 80% rodzin stwierdzono, że regularne czytanie dzieciom ma ogromny wpływ na ich rozwój psychiczny, fizyczny oraz społeczny.

Najczęściej wymieniane przez badanych rodziców korzyści wypływające z regularnego czytania dzieciom na głos to:

  • osłuchiwanie się z językiem ojczystym (odpowiedź 91% ankietowanych rodziców)
  • budowanie więzi z rodzicem ( 90%)
  • wpływ na rozwój psychiczny (82%)
  • nauka języka (76%)
  • równowaga psychiczna dziecka (63%)
  • podniesienie odporności psychicznej i fizycznej dziecka (3%)

Źródło: http://www.calapolskaczytadzieciom.pl/ckfinder_pliki/files/Badanie%20efekt%C3%B3w%20czytania%20dzieciom%20od%20urodzenia.pdf  – Badanie efektów czytania dzieciom od urodzenia.

Urozmaicenie czytania wprowadzeniem ilustracji spowodowało dłuższe skupienie uwagi dziecka na słuchanej opowieści oraz poprawiło zapamiętywanie usłyszanych treści.

Wyniki badania utwierdzają nas w przekonaniu, że warto jest czytać i zachęcać do czytania. Podczas naszych spektakli zapraszamy dzieci do wspólnego czytania z nami, ale też wpływamy na wyrabianie w najmłodszych nawyków czytelniczych i przenoszenie ich do domów.

Nawyki czytelnicze
Nawyki czytelnicze kształtują się od najmłodszych lat!

Czytanie może być wspaniałą zabawą za pośrednictwem której dzieci mają okazję poszerzać swoją wiedzę oraz rozwijać się na wielu płaszczyznach. Czynność ta kojarzona pozytywnie od najmłodszych lat zaowocuje w przyszłości ułatwiając naukę i kształtując otwartą osobowość dziecka.

Apelujemy więc do rodziców, dziadków, cioć, wujków, braci i sióstr:
Czytajcie maluchom, bo warto!